ਕਿਰਾਇਆ ਰਸੀਦ › HRA ਲਈ ਕਿਰਾਇਆ ਰਸੀਦਾਂ

HRA ਕਲੇਮ ਲਈ ਕਿਰਾਇਆ ਰਸੀਦਾਂ

ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਲਰੀ ਵਿੱਚ House Rent Allowance (HRA) ਹੈ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ HRA ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਐਂਪਲਾਇਰ ਇਹ ਫ਼ਾਇਦਾ ਕਿਰਾਏ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦੇਖ ਕੇ ਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਰਾਇਆ ਰਸੀਦਾਂ ਮੁੱਖ ਸਬੂਤ ਹਨ।

ਐਂਪਲਾਇਰ ਕੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ

• ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਕਲੇਮ ਕਰਦੇ ਹੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਾਇਆ ਰਸੀਦਾਂ, ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤਾਂ ਨਾਲ।
• ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਦਾ PAN ਜਦੋਂ ਸਾਲ ਦਾ ਕੁੱਲ ਕਿਰਾਇਆ ₹1,00,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਐਂਪਲਾਇਰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ HRA ਛੋਟ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
• ਰੈਂਟ ਐਗਰੀਮੈਂਟ: ਬਹੁਤੇ ਐਂਪਲਾਇਰ ਇਹ ਮੰਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵੈਸੇ ਵੀ ਇਹ ਕੋਲ ਹੋਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ।
• Form 124 (ਜਿਸ ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ Form 12BB ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ) ’ਤੇ ਜਾਂ ਐਂਪਲਾਇਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਫ਼ਾਰਮ ’ਤੇ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਰਾਇਆ, ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਦਾ ਨਾਂ, ਪਤਾ, PAN ਅਤੇ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ।

ਐਂਪਲਾਇਰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਨਵਰੀ ਤੋਂ ਮਾਰਚ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਸਬੂਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤਾਰੀਖ਼ ਲੰਘ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਐਂਪਲਾਇਰ ਇਵੇਂ ਟੈਕਸ ਕੱਟਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਨੂੰ HRA ਛੋਟ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਵਿੱਚ ਕਲੇਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਉਹੀ ਸਬੂਤ ਤਿਆਰ ਰੱਖਣੇ ਪੈਣਗੇ।

ਪੁਰਾਣੀ ਰਿਜੀਮ ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਰਿਜੀਮ: ਸਭ ਕੁਝ ਇਸੇ ’ਤੇ ਹੈ

ਨਵੀਂ ਰਿਜੀਮ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੁਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ HRA ਛੋਟ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਰਾਇਆ ਰਸੀਦਾਂ ਸੈਲਰੀ ਤੋਂ ਕੱਟਿਆ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਂ ਕੰਮ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰਿਜੀਮ ਚੁਣੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵੱਧ ਕਿਰਾਇਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੋਮ ਲੋਨ ਦਾ ਵਿਆਜ, ਬੀਮਾ, PPF ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਛੋਟਾਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਰਿਜੀਮ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਘੱਟ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਵੀਂ ਜਿੱਤਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਉਂਕਿ ਨਵੀਂ ਰਿਜੀਮ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ₹12 ਲੱਖ ਤੱਕ ਦੀ ਆਮਦਨ (ਸਟੈਂਡਰਡ ਡਿਡਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਸੈਲਰੀ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ₹12.75 ਲੱਖ) ’ਤੇ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਐਂਪਲਾਇਰ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਰੋ, ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।

ਖ਼ਾਸ ਹਾਲਤਾਂ

• ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਰਾਇਆ। ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਮਕਾਨ ਮਾਤਾ ਜਾਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਟੈਕਸ ਰਿਟਰਨ ਵਿੱਚ ਕਿਰਾਇਆ ਆਮਦਨ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਬੂਤ ਲਈ ਬੈਂਕ ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਦਿਓ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ, ਜਦੋਂ ਕਿਰਾਇਆ ਸਾਲ ਦਾ ₹1,00,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ HRA ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ (Form 124) ਵਿੱਚ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਵੀ ਲਿਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
• ਪਤੀ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਕਿਰਾਇਆ। ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।
• ਦੋ ਜਣੇ ਇੱਕ ਫ਼ਲੈਟ ਵਿੱਚ। ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਰਸੀਦਾਂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
• ਮਹੀਨੇ ਦਾ ₹50,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਰਾਇਆ। ਕਿਰਾਏਦਾਰ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਮ ਵਿਅਕਤੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚੋਂ TDS ਕੱਟ ਕੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰੇਟ ਅਤੇ ਫ਼ਾਰਮ ਲਈ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।
• ਸੈਲਰੀ ਵਿੱਚ HRA ਨਹੀਂ (ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਂ HRA ਤਨਖ਼ਾਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ): ਪੁਰਾਣੀ ਰਿਜੀਮ ਵਿੱਚ ਕਿਰਾਏ ਲਈ ਵੱਖਰੀ, ਛੋਟੀ ਛੋਟ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਤੁਹਾਡਾ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਿਰਾਇਆ ਦੇਣ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕਾ

ਬੈਂਕ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਜਾਂ UPI ਅਜਿਹਾ ਸਬੂਤ ਛੱਡਦਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰ ਰਸੀਦ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਸ਼ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਕਦੇ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਪੁੱਛੇ ਤਾਂ ਰਸੀਦ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਕੋ ਸਬੂਤ ਹੈ, ਅਤੇ ₹5,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੈਸ਼ ਲਈ ਰਸੀਦ ’ਤੇ ਰੈਵੇਨਿਊ ਸਟੈਂਪ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ (ਦੇਖੋ ਕਿਰਾਇਆ ਰਸੀਦ ’ਤੇ ਰੈਵੇਨਿਊ ਸਟੈਂਪ)।