ਕਿਰਾਇਆ ਰਸੀਦ › HRA ਛੋਟ ਦਾ ਹਿਸਾਬ
HRA ਛੋਟ: ਇਸ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਾ HRA ਟੈਕਸ-ਮੁਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਛੋਟ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਤਿੰਨ ਰਕਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਟੈਕਸ ਵਾਲੀ ਸੈਲਰੀ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਹਾ ਨਿਯਮ ਅਸਲ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਐਂਪਲਾਇਰ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਚੈੱਕ ਕਰ ਸਕੋ।
ਤਿੰਨ ਰਕਮਾਂ ਵਾਲਾ ਨਿਯਮ (ਪੁਰਾਣੀ ਟੈਕਸ ਰਿਜੀਮ)
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਾਏ ਦੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕਿਰਾਇਆ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ HRA ਛੋਟ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ:
- ਐਂਪਲਾਇਰ ਤੋਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮਿਲਿਆ HRA।
- ਦਿੱਤਾ ਕਿਰਾਇਆ, ਘਟਾਓ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਲਰੀ ਦਾ 10%।
- ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ, ਕੋਲਕਾਤਾ, ਚੇਨਈ, ਬੈਂਗਲੁਰੂ, ਹੈਦਰਾਬਾਦ, ਪੁਣੇ ਜਾਂ ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸੈਲਰੀ ਦਾ 50% (ਆਖ਼ਰੀ ਚਾਰ Income-tax Rules, 2026 ਨੇ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਜੋੜੇ); ਬਾਕੀ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ, ਨੋਇਡਾ, ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਸਮੇਤ, 40%।
ਇੱਥੇ "ਸੈਲਰੀ" ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਬੇਸਿਕ ਪੇ ਅਤੇ ਡੀਅਰਨੈੱਸ ਅਲਾਊਂਸ (DA) ਜੋ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਲਾਭਾਂ ਲਈ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਵਿਕਰੀ ਦੇ ਪੱਕੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਜੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਕਮਿਸ਼ਨ ਜੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਅਲਾਊਂਸ ਨਹੀਂ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ।
ਮਿਸਾਲ 1: ਲੁਧਿਆਣਾ
ਰੋਹਿਤ ਲੁਧਿਆਣੇ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਮਹੀਨੇ: ਬੇਸਿਕ ₹40,000, DA ਨਹੀਂ, HRA ₹16,000। ਉਹ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ₹15,000 ਕਿਰਾਇਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
| ਰਕਮ | ਸਾਲ ਲਈ |
|---|---|
| ਸੈਲਰੀ (ਬੇਸਿਕ): ₹40,000 × 12 | ₹4,80,000 |
| 1. ਮਿਲਿਆ HRA: ₹16,000 × 12 | ₹1,92,000 |
| 2. ਕਿਰਾਇਆ ₹1,80,000 ਘਟਾਓ ਸੈਲਰੀ ਦਾ 10% ₹48,000 | ₹1,32,000 |
| 3. ਸੈਲਰੀ ਦਾ 40% (ਮੈਟਰੋ ਨਹੀਂ) | ₹1,92,000 |
| ਛੋਟ ਵਾਲਾ HRA (ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ) | ₹1,32,000 |
| ਟੈਕਸ ਵਾਲਾ HRA: ₹1,92,000 − ₹1,32,000 | ₹60,000 |
ਕਿਰਾਇਆ ਸਾਲ ਦਾ ₹1,80,000 ਹੈ, ₹1,00,000 ਤੋਂ ਵੱਧ, ਇਸ ਲਈ ਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਰਸੀਦਾਂ ’ਤੇ ਮਕਾਨ ਮਾਲਕ ਦਾ PAN ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਿਸਾਲ 2: ਦਿੱਲੀ, ਵੱਧ ਕਿਰਾਇਆ
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਨੇਹਾ: ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਬੇਸਿਕ ₹50,000 ਅਤੇ DA ₹5,000 (ਸੈਲਰੀ ₹55,000), HRA ₹22,000, ਕਿਰਾਇਆ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ₹30,000।
| ਰਕਮ | ਸਾਲ ਲਈ |
|---|---|
| ਸੈਲਰੀ: ₹55,000 × 12 | ₹6,60,000 |
| 1. ਮਿਲਿਆ HRA: ₹22,000 × 12 | ₹2,64,000 |
| 2. ਕਿਰਾਇਆ ₹3,60,000 ਘਟਾਓ ₹66,000 | ₹2,94,000 |
| 3. ਸੈਲਰੀ ਦਾ 50% (ਦਿੱਲੀ) | ₹3,30,000 |
| ਛੋਟ ਵਾਲਾ HRA | ₹2,64,000 (ਸਾਰਾ) |
ਇੱਥੇ ਸਾਰਾ HRA ਛੋਟ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਿਲਿਆ HRA ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਰਕਮ ਹੈ। ਵੱਧ ਕਿਰਾਇਆ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੱਧ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ।
ਗੱਲਾਂ ਜੋ ਜਵਾਬ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ
- ਸਾਲ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਰਾਇਆ ਦਿੱਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਹੀਨਾ-ਮਹੀਨਾ ਹਿਸਾਬ ਕਰੋ। ਜੇ ਸਾਲ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਬਦਲਿਆ ਜਾਂ ਤਨਖ਼ਾਹ ਬਦਲੀ, ਤਾਂ ਹਰ ਮਿਆਦ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ’ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਕਿਰਾਇਆ ਸੈਲਰੀ ਦੇ 10% ਤੋਂ ਘੱਟ। ਰਕਮ 2 ਜ਼ੀਰੋ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ HRA ਛੋਟ ਨਹੀਂ।
- ਆਪਣੇ ਮਕਾਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ। ਕਿਰਾਇਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ HRA ਛੋਟ ਨਹੀਂ।
- ਨਵੀਂ ਟੈਕਸ ਰਿਜੀਮ। ਅੰਕੜੇ ਭਾਵੇਂ ਜੋ ਹੋਣ, HRA ਛੋਟ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ। ਦੇਖੋ HRA ਲਈ ਕਿਰਾਇਆ ਰਸੀਦਾਂ।
ਐਂਪਲਾਇਰ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਦਾ ਹੈ
ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਾਇਆ ਰਸੀਦਾਂ ਅਤੇ ਡੈਕਲੇਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਪੇਰੋਲ ਸਾਲ ਦਾ ਛੋਟ ਵਾਲਾ HRA ਕੱਢਦਾ ਹੈ, ਟੈਕਸ ਦੀ ਬਚਤ ਬਾਕੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਲਾਨਾ TDS ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਰਸੀਦਾਂ ਪੇਰੋਲ ਕੋਲ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਣ, ਤਾਂ ਬਚਤ ਆਖ਼ਰੀ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰਿਟਰਨ ਵਿੱਚ ਕਲੇਮ ਕਰਦੇ ਹੋ।