ભાડાની પહોંચ › HRA માટે ભાડાની પહોંચ

HRA ક્લેમ માટે ભાડાની પહોંચ

તમારા પગારમાં House Rent Allowance (HRA) હોય અને તમે ભાડાના મકાનમાં રહેતા હો, તો HRA નો ભાગ ઇન્કમ ટેક્સથી મુક્ત થઈ શકે. તમારા એમ્પ્લોયર ભાડાનો પુરાવો જોયા પછી જ તે લાભ આપે છે, અને ભાડાની પહોંચ મુખ્ય પુરાવો છે.

તમારા એમ્પ્લોયર શું માંગે છે

• તમે ક્લેમ કરો તે મહિનાઓની, મકાનમાલિકની સહીવાળી ભાડાની પહોંચ.
• વર્ષનું કુલ ભાડું ₹1,00,000 થી વધુ હોય ત્યારે મકાનમાલિકનો PAN. તેના વગર એમ્પ્લોયર સામાન્ય રીતે તેનાથી ઉપર HRA ની છૂટ આપતા નથી.
• રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ: ઘણા એમ્પ્લોયર તે માંગે છે, અને આમ પણ હોય તો સારું.
• Form 124 (જેણે April 2026 થી Form 12BB ની જગ્યા લીધી) પર, કે તમારા એમ્પ્લોયરના પોતાના ફોર્મ પર ડિક્લેરેશન, જેમાં ભાડું, મકાનમાલિકનું નામ, સરનામું, PAN અને મકાનમાલિક સાથેનો તમારો સંબંધ લખેલો હોય.

એમ્પ્લોયર સામાન્ય રીતે આ પુરાવા જાન્યુઆરીથી માર્ચ વચ્ચે ભેગા કરે છે. તારીખ ચૂકી જાઓ તો એમ્પ્લોયર એવી રીતે ટેક્સ કાપે છે જાણે તમારી પાસે HRA ની છૂટ ન હોય. તમે હજી પોતાના ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્નમાં તે ક્લેમ કરી શકો છો, પણ એ જ પુરાવા તૈયાર રાખવા પડે.

જૂની રિજીમ કે નવી રિજીમ: આ જ બધું નક્કી કરે છે

નવી રિજીમ ડિફૉલ્ટ છે. તેમાં HRA ની છૂટ નથી, એટલે ભાડાની પહોંચ તમારા પગારમાંથી કપાતો ટેક્સ ઘટાડતી નથી. તે ફક્ત ત્યારે કામ આવે છે જ્યારે તમે જૂની રિજીમ પસંદ કરો. તમે વધુ ભાડું ભરતા હો અને સાથે હોમ લોનનું વ્યાજ, વીમો, PPF જેવાં ડિડક્શન પણ હોય, તો જૂની રિજીમમાં ઓછો ટેક્સ લાગી શકે; નહીં તો સામાન્ય રીતે નવી રિજીમ જ સારી પડે છે, ખાસ કરીને કારણ કે નવી રિજીમમાં લગભગ ₹12 લાખ (સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શન સાથે પગારદાર માટે ₹12.75 લાખ) સુધીની આવક પર ટેક્સ નથી. એમ્પ્લોયરને કઈ જોઈએ તે કહેતાં પહેલાં બંને ગણો, કે તમારા એકાઉન્ટન્ટને પૂછો.

ખાસ કિસ્સા

• માતા-પિતાને આપેલું ભાડું. માન્ય છે જ્યારે તમે ખરેખર આપો, મકાન માતા કે પિતાની માલિકીનું હોય અને તે પોતાના ટેક્સ રિટર્નમાં ભાડાને આવક તરીકે બતાવે. પુરાવો રહે તે માટે બેંકથી ભરો. April 2026 થી, ભાડું વર્ષે ₹1,00,000 થી વધુ હોય ત્યારે HRA ડિક્લેરેશન (Form 124) માં મકાનમાલિક સાથેનો તમારો સંબંધ પણ લખવો પડે છે.
• પતિ કે પત્નીને આપેલું ભાડું. ટેક્સ વિભાગ સામાન્ય રીતે સ્વીકારતો નથી, કારણ કે પતિ-પત્ની સામાન્ય રીતે સાથે રહે છે. પહેલાં તમારા એકાઉન્ટન્ટને પૂછો.
• બે લોકો એક ફ્લેટમાં ભાગીદારીમાં. દરેક પોતાના ભાગના ભાડાની પોતાની પહોંચ બનાવે.
• મહિને ₹50,000 થી વધુ ભાડું. ભાડુઆતે, વ્યક્તિ હોય તો પણ, ભાડામાંથી TDS કાપીને જમા કરાવવો પડે છે. હાલનો દર અને ફોર્મ એકાઉન્ટન્ટને પૂછો.
• પગારમાં HRA નથી (સ્વરોજગાર, કે HRA પગારનો ભાગ નથી): જૂની રિજીમમાં ભાડા માટે અલગ, નાનું ડિડક્શન છે. તમે તેને લાયક છો કે નહીં તે તમારા એકાઉન્ટન્ટ જણાવી શકે.

ભાડું ભરવાની સલામત રીત

બેંક ટ્રાન્સફર કે UPI દરેક પહોંચ સાથે મેળ ખાતો પુરાવો છોડે છે. કેશ ચાલે છે, પણ ટેક્સ વિભાગ ક્યારેય પૂછે તો પહોંચ જ તમારો એકમાત્ર પુરાવો છે, અને ₹5,000 થી વધુ કેશ માટે પહોંચ પર રેવન્યુ સ્ટેમ્પ જોઈએ (ભાડાની પહોંચ પર રેવન્યુ સ્ટેમ્પ જુઓ).